Chuyên đề ôn thi đại học bài thơ Tây Tiến

0
47
Rate this post

Bạn đang bước vào mùa ôn thi đại học. Bạn đang cần nguồn tài liệu chuẩn nhất về bài thơ Tây Tiến để ôn thi.

Hôm nay Tinnhanh1s.com sẽ gửi đến bạn Chuyên đề ôn thi đại học bài thơ Tây Tiến chuẩn nhất cho kỳ thi đại học 2018. Cùng theo dõi trong bài viết dưới đây để nắm chắc kiến thức bước vào kỳ thi nhé.

Chuyên đề ôn thi đại học bài thơ Tây Tiến

Related image

I. MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU

1. Nội dung

– Nắm chắc kiến thức cơ bản về tác giả Quang Dũng.
Nắm chắc và phân tích được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ trên cái nhìn nhiều
chiều, so sánh với những tác phẩm khác trong chương trình.

2. Kĩ năng

Ôn luyện và hình thành cho học sinh các dạng đề và kỹ năng phân tích đề, lập dàn ý, kỹ
năng làm văn:
– Tái hiện kiến thức về tác giả, tác phẩm.
– Phân tích, bình giảng một đoạn thơ.
– Phân tích một khía cạnh nội dung của một bài thơ.
– Phân tích một khía cạnh nghệ thuật của một bài thơ.
– Phân tích hình tượng nhân vật trữ tình trong thơ.
– Kiểu bài so sánh, tổng hợp

3. Phương pháp

– Phát phiếu học tập cho học sinh, yêu cầu học sinh làm đề cương theo nhóm.
– Tổ chức ôn luyện trên lớp.
– Hướng dẫn học sinh làm dàn ý các đề.

II. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

A. Hệ thống kiến thức cơ bản

1. Giá trị nội dung:

– Bài thơ vẽ nên bức tranh thiên nhiên con người miền Tây với vẻ đẹp vừa hoang sơ,
hùng vĩ, hiểm trở, dữ dội vừa thơ mộng, yên bình, trong trẻo.
– Khắc họa hình tượng người lính Tây Tiến trong sự hài hòa hai vẻ đẹp: vẻ đẹp vừa
hào hùng vừa hào hoa.

2. Giá trị nghệ thuật:

– Bút pháp lãng mạn
– Những sáng tạo về hình ảnh, ngôn ngữ và giọng điệu.

Hệ thống đề luyện:

Hệ thống đề 2,0 điểm

Đề 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác và bút pháp nghệ thuật bài thơ Tây Tiến của Quang
Dũng
*Gợi ý:
1. Khái quát:
– Quang Dũng (1921-1988), tên thật là Bùi Đình Diệm quê ở Phùng nay thuộc Đan Phượng,
Hà Nội.
– Ông là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh… Là nhà thơ trưởng thành từ cuộc
kháng chiến chống Pháp, Quang Dũng mang một hồn thơ trung hậu yêu thiết tha quê hương,
đất nước mình. Trong thơ ông có hình ảnh cái tôi hào hoa, thanh lịch, giàu chất lãng mạn,
nhạy cảm với vẻ đẹp tinh tế của thiên nhiên, con người. Đặc điểm phong cách này in dấu ấn
khá đậm nét trong bài thơ Tây Tiến.
2. Hoàn cảnh sáng tác
– Tây Tiến là một đơn vị quân đội thành lập đầu năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội
Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào và đánh tiêu hao lực lượng quân đội Pháp ở Thượng Lào,
cũng như ở biên giới Tây Bắc Việt Nam. Địa bàn đóng quân và hoạt động của Tây Tiến khá
rộng từ Châu Mai – Châu Mộc sang Sầm Nứa rồi vòng về phía Tây Thanh Hóa. Ngày ấy,
nơi đây còn rất hoang vu và hiểm trở, núi cao, sông sâu, rừng có nhiều thú dữ.
– Chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội chiến đấu trong hoàn cảnh gian khổ, vô
cùng thiếu thốn. Chết vì sốt rét nhiều hơn là vì súng đạn. Tuy vậy, các chiến sỹ Tây Tiến
vẫn phơi phới tinh thần lạc quan hào hùng.
– Đoàn quân Tây Tiến sau một thời gian hoạt động ở Lào trở về Hòa Bình thành lập Trung
đoàn 52, Quang Dũng là Đại đội trưởng ở đó từ đầu năm 1947 – 1948 rồi chuyển sang đơn
vị khác. Nhà thơ nhớ đơn vị cũ mà viết bài thơ này. Bài thơ lúc đầu có tên là “Nhớ Tây
Tiến” sau đổi thành “Tây Tiến”.
2. Đặc trưng bút pháp nghệ thuật
Bài thơ được viết bằng bút pháp lãng mạn. Bút pháp này có đặc điểm:
a) Thể hiện cái tôi trữ tình giàu cảm xúc, giàu trí tưởng tượng.
b) Nhạy cảm với cái phi thường, khác thường, lý tưởng. Cho nên, có viết về những cái có
thực thì cũng được lãng mạn hóa, độc đáo hóa.
c) Nhạy cảm với vẻ đẹp của cảnh và người mang màu sắc xứ lạ.
d) Hay viết về nỗi buồn, cái chết nhưng để tô đậm vẻ đẹp bi tráng.
e) Hay sử dụng thủ pháp đối lập.
Đề 2. Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Tây Tiến” của nhà thơ Quang Dũng ? Từ
hoàn cảnh sáng tác giúp em hiểu gì về nội dung của bài thơ ?
*Gợi ý:
– Ý nghĩa của hoàn cảnh sáng tác: Một văn sĩ Pháp khi trả lời thư của một bạn trẻ “ Hãy
truy cứu nguyên do mà mình cầm bút, hãy kiểm tra xem nó có bắt rễ từ chỗ sâu xa nhất của
trái tim không?.Hãy tự thú xem nếu không viết liệu trái tim mình có chết không? Và trước
hết hãy tự hỏi mình vào giờ khắc tĩnh mịch nhất trong đêm: ta có phải viết không ?” (Rai –
tơ)
Cứ theo những lời khuyên của Rai–tơ thì những ngày xa binh đoàn Tây Tiến nếu không
viết một bài thơ để thương, để nhớ thì chưa chắc Quang Dũng đã chết nhưng ông sẽ vô cùng
đau khổ vì nỗi nhớ chơi vơi, vì nỗi nhớ về “Đất Tây bắc tháng ngày không có lịch”, và sẽ
trở thành nỗi ám ảnh day dứt. Như thế mảnh đất Phù Lưu Chanh đã không trở thành một
huỳên thoại về một khúc độc hành gắn liền với một đời người, một đời thơ Quang Dũng.
-TâyTiến là một đơn vị quân đội thành lập đầu năm 1947,có nhiệm vụ phối hợp với bộ
đội Lào, bảo vệ biên giới Việt – Lào và đánh tiêu hao lực lượng quân đội Pháp ở Thượng
Lào cũng như ở miền Tây Bắc Bộ VN. Địa bàn đóng quan và hoạt động của đoàn quân Tây
Tiến khá rộng , bao gồm các tỉnh Sơn La, Lai Châu, miền Tây Thanh Hóa và cả Sầm Nưa
(Lào). Chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội, trong đó có nhiều học sinh, sinh
viên(như Quang Dũng), chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn
về vật chất, bệnh sốt rét hoành hành dữ dội. Tuy vậy, họ sống rất lạc quan và chiến đấu rất
dũng cảm. Đoàn quân Tây Tiến sau một thời gian hoạt động ở Lào, trở về Hòa Bình thành
lập trung đoàn 52. Cuối 1948, Quang Dũng chuyển sang đơn vị khác. Rời xa đơn vị cũ chưa
được bao lâu, tại Phù Lưu Chanh (một làng thuộc tỉnh Hà Đông cũ), Quang Dũng viết bài
thơ Tây Tiến.
– Từ hoàn cảnh sáng tác bài thơ ta có thể hiểu được nội dung của bài thơ: đây là một bài thơ
được viết hoàn toàn bằng cảm xúc của một nỗi nhớ chơi vơi xao xuyến của thi sĩ về đơn vị
cũ. Vì thế ND của bài thơ đều xoay quanh nỗi nhớ :
+ Nỗi nhớ những kỉ niệm Tây Tiến dọc đường hành quân qua miền núi rừng Tây Bắc hiểm
trở mênh mang.
+ Nhớ về những kỉ niệm gắn bó trong tình quân dân.
+Vẻ đẹp ngoại hình và tâm hồn hào hoa lãng mạn,tinh thần sẵn sàng xả thân hi sinh cho
TQ của đoàn binh Tây Tiến.
=>Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho đời thơ Quang Dũng, thể hiện sâu sắc phong cách nghệ
thuật.
Đề 3. Nêu vài nét về tác giả? Chủ đề tư tưởng của bài thơ ?Bài thơ lúc đầu mang tên
“Nhớ Tây Tiến” sau này nhà thơ bỏ chữ “Nhớ” cho nên bài thơ chỉ còn là “Tây Tiến”,
vì sao nhà thơ làm như vậy?
*Gợi ý :
a)Tác giả : (1921-1988) tên là Bùi Đình Diệm , quê Đan Phượng –Hà Tây.
– Quang Dũng là người có tài năng nhiều mặt: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc.
– Với thơ ca: ông là một hồn thơ đầy cảm hứng lãng mạn, hào hoa, thanh lịch, giàu chất thơ
mộng. Ông có khả năng diễn tả và cảm nhận tinh tế, tài hoa vẻ đẹp của thiên nhiên và con
người. Người ta vẫn thường nhắc đến thơ Quang Dũng như:
“Tôi nhớ thôn Đoài mây trắng lắm
Em có bao giờ thôi nhớ thương”.
b) Chủ đề tư tưởng:
Bài thơ là cảm xúc của tác giả về hình ảnh núi rừngTây Bắc hùng vĩ hiểm trở dữ dội
nhưng cũng đầy thơ mộng trữ tình, đặc biệt là hình ảnh lãng mạn hào hoa đầy bi tráng của
người lính Tây Tiến.Toàn bài thơ cũng là nỗi nhớ chơi vơi của Quang Dũng với đoàn quân
Tây Tiến.
c) Nhan đề bài thơ:
Bỏ chữ “Nhớ” mạch thơ không bị lộng ay từ tên bài.Người xưa nói về phép làm thơ: Ý
kị nông, mạch kị lộ; Đồng thời tập trung tô đậm được một địa danh nổi tiếng: Tây Bắc. Hơn
nữa âm hưởng Tây Tiến đứng một mình gợi cảm giác chắc, khỏe, hùng hồn.
Đề 4. Mạch cảm xúc của bài thơ Tây Tiến bắt đầu bằng chi tiết nào? Hãy phân tích
mạch cảm xúc ấy.
*Gợi ý:
1.Khái quát:
– Quang Dũng là người có tài năng nhiều mặt: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc.
– Bài thơ Tây Tiến được viết hoàn toàn bằng cảm xúc của một nỗi nhớ chơi vơi xao xuyến
của thi sĩ về đơn vị cũ. vì thế nội dung của bài thơ đều xoay quanh nỗi nhớ
2.Mạch cảm xúc của bài thơ :
– Mạch cảm xúc của bài thơ bắt đầu bằng nỗi nhớ. Đó là nỗi nhớ đồng đội:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
+ Sông Mã, Tây Tiến là tên gọi cụ thể. Chắc chắn cũng gợi nhớ về những năm tháng, miền
đất, có sông, có rừng, có núi.
+ Hai câu thơ mở đầuđã định hướng cụ thể cho cảm xúccủa toàn bộbài thơ. SôngMã đại
diện cho vùng đất miền Tây. Hai hình tượng song song kết đọng nỗi nhớ. Đó là miền Tây
Bắc Bắc Bộ và người lính Tây Tiến. Nỗi nhớ ấy không bình thường: “Nhớ chơi vơi”. Hai
tiếng “chơi vơi” tái hiện những kí ức lúc đạm, lúc nhạt. Nó bồng bềnh khó tả. Có lúc nó
chợt đến bằng hình ảnh vừa sống động, vừa lung linh.
– Từ nỗi nhớ mở đầu, mạch cảm xúc tái hiện lại cuộc hành quân chiến đấu đối với những
thử thách, gian khổ, hi sinh và cả tình quân dân thắm thiết. Kế đó là nỗi nhớ về những đêm
liên hoan và một vùng Châu Mộc đầy thơ mộng. Khung cảnh thiên nhiên ấy làm nổi bật
hình ảnh người lính với những cảm hứng lãng mạn anh hùng, nét hào hoa của những chàng
trai Hà Nội với tâm hồn thơ mộng và đậm chất bi tráng. Nỗi nhớ là yếu tố liên kết ý thơ.
– Nỗi nhớ đã gọi về, dựng lên trong tâm trạng nhân vật trữ tình bao hình ảnh, những kỉ niệm
không kém phần sâu sắc về một thời đẹp đẽ, hào hùng của tuổi trẻ. Nỗi nhớ đã tạo nên cảm
xúc mãnh liệt. Thơ hay là thơ tạo ra cảm xúc ấy.
– Câu thơ ba, bốn gợi cho ta nhận thức được những địa danh tên đất, tên làng. Đó là Sài
Khao, Mường Lát. Đỉnh Sài Khao bốn mùa mây bao phủ
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Sài Khao, Mường Lát mang vẻ đẹp hấp dẫn của xứ lạ. Câu thơ diễn tả vể đẹp huyền ảo.
Đoàn quân đi trên đỉnh núi cao mù sương và dừng chân ở những bản làng, với gió núi hoa
rừng… đầy lãng mạn. Nỗi gian khổ vì thế cũng vơi đi. Mặt khác trong 14 âm tiết chỉ có ba
âm tiết là thanh trắc, 11 thanh bằng tạo âm hưởng đều đều, lan tỏa, lung linh huyền ảo trong
nỗi nhớ. Người đọc chỉ nhận ra núi, bản làng, hoa và sương khói bàng bạc. Nỗi vất vả mệt
mỏi giường như bị lùi đi. Người lính Tây Tiến hiện lên giữa thiên nhiên hùng vĩ.

Hệ thống đề 5,0 điểm

Đề 1: Cảm nhận đoạn thơ:
“ Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

Đề 2: 

Anh (chị) hãy cảm nhận về đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến của
nhà thơ Quang Dũng.
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Trên đây là nội dung Chuyên đề ôn thi đại học bài thơ Tây Tiến. Qua bài viết này mong bạn sẽ có thêm kiến thức về bài thơ Tây Tiến. Chúc bạn ôn thi tốt.
Đừng quên đồng hành cùng Tinnhanh1s.com để xem những chuyên đề ôn thi đại học các môn khác nhé.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here